18 juli 1974: Allman Brothers wel, Van Morrison niet op Summerconcert ’74 Hilversum

11

Op 18 juli 1974 vond het Summerconcert ’74 plaats op het gemeentelijk Sportpark, ook wel de Drafbaan in Hilversum met Earth and Fire, Alquin, Mahavishnu Orchestra, Tim Buckley, The Doobie Brothers, Van Morrison en The Allman Brothers. Tekst door Arjan Vermeer met foto’s van Bert Verhoeff, Ton van der Kleij, Jan van der Gaag en Rob Hoes.

 

178_3_Ramakers_1974

Leon Ramakers van Mojo voor de Festivalposter

Donderdagmiddag 18 juli 1974: als 15-jarige Westlandse tuinderszoon dwaal ik op de fiets door het mondaine Hilversum. Al een week logeer ik in het grote huis van een tante en al twee keer die week heb ik mij moeten vermaken met bioscoopbezoeken om de cultfilm “Electra Glide in Blue” te bekijken (met in de hoofdrol Robert Blake die later bekend zou worden met de politieserie Beretta). Net op het moment dat ik mijzelf probeer te overtuigen om deze film voor de derde keer te gaan bekijken zie ik de poster. Abrupt knijp ik in de remmen en blijf naar het aanplakbiljet staren. Ik kan mijn ogen niet geloven, maar het staat er toch echt: ‘The Allman Brothers Band”!  De poster vermeld dat het Summerconcert ’74 vandaag op 18 juli 1974 wordt gehouden in het Gemeentelijk sportpark hier in Hilversum. Naast de Allmans spelen ook grote namen als The Doobie Brothers en Van Morrison, maar ook nederlandse namen als Alquin uit Delft en Earth and Fire. Gehaast kijk ik om mij heen en fiets intuitief de straat uit. Maar na een tiental meters stop ik weer als ik een voorbijganger zie lopen. Ik vraag hem of hij weet waar het Gemeentelijk Sportpark is, maar de man antwoord slechts hoofdschuddend. Bij de volgende passant heb ik meer geluk. De man wijst mij omstandig de weg naar de Hilversumse Drafbaan. Ik wacht niet eens tot hij is uitgepraat en met een haastig gemompeld ‘dank je wel’ scheur ik op mijn fiets de straat uit.

Over het hek geklommen.

Eenmaal aangekomen bij het gemeentelijk sportpark, beter bekend als de ‘drafbaan’ realiseer ik mij dat ik te weinig geld bij mij heb voor een entreekaartje (pinautomaten waren er in die tijd nog niet) dus probeer ik over de omheining te kijken door op mijn fiets te gaan staan. Ik kijk tussen twee gebouwtjes door naar een enorme mensenmassa. Vlak onder het hek zitten motorrijders in leren jacks met kleurrijke opdruk gezellig te kletsen met blikjes bier binnen handbereik. Ze roepen me toe om over het hek te klimmen. Ik weet nog steeds niet waarom, maar ik besluit inderdaad deze laatste horde te nemen om mijn doel te bereiken. Een van de motorrijders vangt me aan de andere kant op en wenst me veel plezier. Ik loop toch enigszins schuchter het veld op. Mensen zitten in groepjes bij elkaar gewoon in het gras, waarbij het bij bepaalde groepjes blauw staat van de hashrook (maar ik weet op dat moment nog niet wat dat is); De meeste mensen gaan gekleed als hippies met versleten jeans, lange haren kleurrijke vestjes, jurken en vilten hoeden. Het doet mij denken aan ‘Kralingen’, het meest legendarische popfestival in Nederland ooit. Mijn drie jaar oudere zus wilde daar in 1969 naar toe maar dat mocht toen niet van mijn ouders. En nu sta ik op een soortgelijk festival, jaren later (uiteraard veel kleiner dan Kralingen-red.). Nu -anno 2014- vinden we het heel gewoon dat er elk weekend ergens in Nederland een popfestival is, maar begin zeventiger jaren van de vorige eeuw was een festival een zeldzaam verschijnsel. Na het zakelijke debacle van Kralingen, zijn er -behalve Pinkpop- geen echte popfestivals meer georganiseerd. En dit Summerconcert ’74 in Hilversum is daardoor een unicum!!

Mojo haalt ‘Knebworth’ acts binnen.

1281352348_resized

Earth and Fire

Leon Ramakers van -het toen nog kleine- Mojo Concerts en muziekpromotor en manager Wim Bosman (o.a. bekend van de concerten in de Voorburgse Vliegermolen) hadden besloten om de uitdaging weer aan te gaan met een tweetal nederlandse bands uit de stal van Bosman en een internationale line-up die twee dagen later al op het Engelse Knebworth Festival waren geboekt. De zelfde combinatie had Berry Visser -de voorganger van Ramakers- 5 jaar geleden bij Kralingen ook toegepast maar toen in samenwerking met het Festival in Bath. Op de manier kon je relatief goedkoop grote amerikaanse acts binnenhalen.

Ferdinand Bakker van Alquin

Ferdinand Bakker van Alquin

De Nederlandse aftrap

Eerder die dag, om 11 uur ‘s-morgens had Earth & Fire de ondankbare taak de aftrap te geven op dit unieke festival. Ton van der Kleij de drummer van Earth & Fire ten tijde van dit optreden, herinnert zich: “Wat een reis door de tijd.  Ik kan mij het optreden in Hilversum nog goed herinneren. Het was een prachtige dag en het Mahavishnu Orchestra was een onvergetelijke ervaring. Verder hebben we in Hilversum niets gezien want ‘s-avonds speelden wij in Sarisani te Texel.”. Het publiek was minder onder de indruk van deze nederlandse popband. Hier en daar werden ze zelfs een beetje weggejoeld. Daarna was het de beurt aan de Delftse band Alquin. Deze band werd beter ontvangen, ook omdat de vrolijke ‘fiddle-rock’ goed aanslaat op festivals als deze.

 

Lange uitgesponnen songs.

Het Mahavishnu Orchestra met o.a. John McLaughlin, violist Jean-Luc Ponty en drummer Narada Michael Walden,en in totaal zo’n 15 extra muzikanten gaven een explosief, dynamisch en heftig concert. Eén om nooit meer te vergeten. Het geluid stond wel erg hard. En de nummers waren lang uitgesponnen zoals ‘Wings of Karma'(19 minuten) of Vision is a Naked Sword (ca 30 minuten).

John Mclaughlin - Mahavishnu Orchestra

John Mclaughlin – Mahavishnu Orchestra

 

De leden van Earth & Fire stonden gefascineerd aan de zijkant van het podium te kijken en luisteren. De drummer van Earth & Fire, Ton van der Kleij haalt later mooie herinneringen op aan dit optreden: “Met Michel Walden [drummer Mahavishnu – red.] heb ik nog lang contact onderhouden. Later nog mee samengespeeld op Jazz Bilzen en Groennoordhallen Leiden.

Om ongeveer half vijf lopen zo’n 25 Hell’s Angels het festivalterrein op zonder te betalen. De aanwezige ordedienst aan de poort was inmiddels uitgedund van 20 tot 4 en, daarbij, bestond de indruk dat de leden van de ordedienst in gelijke mate gebruik maakten van de beschikbare bierblikjes als de bezoekers. De Angels namen bezit van een gebouwtje aan een kant van het terrein. En precies aan die kant zette ik om ca. 17.00 uur mijn fiets tegen de muur om er vervolgens met behulp van een Angel overheen te klimmen.

Historisch maar kort optreden van Tim Buckley

Wat ik me herinner was dat de organisatie een puinhoop was. Er was slechts één podium, waardoor er heel lang gewacht moest worden tussen de optredens.  En na lang wachten kwam ook nog ineens Tim Buckley aanzetten, die helemaal niet geprogrammeerd was. Tim Buckley was een artiest van naam eind zestiger jaren. Maar nu, in 1974, zijn er nog maar weinig jonge festivalgangers die hem kennen. Desondanks was hij bezig met een herstart van zijn muzikale carriere. De meeste bezoekers waren echter niet echt enthousiast. Behalve de vriend van Sieta Soldaat: “Tijdens de eerste ontmoeting met mijn vriend begon ik over Tim Buckley en kon bijna niet geloven dat hij die in het echt had gezien. Dit optreden was voor hem ook indrukwekkend en we zijn altijd luisteraars gebleven van Tim Buckley.” Bijna een jaar na het optreden in Hilversum pleegde Buckley zelfmoord, waardoor het concert opeens historische waarde kreeg.

Groovin’ Doobie Brothers

Buckley speelde een korte set van slechts een paar nummers. Maar daardoor duurder het tot na 18.00 uur voordat The Doobie Brothers konden beginnen aan hun set. Even eerder arriveerden ze in verlengde Mercedessen van GooiTax. Ik had niet echt de verwachting dat de Doobie Bros mij zouden kunnen boeien. De meeste langspeelplaten gaven mij niet echt de klik die de Allmans mij bijvoorbeeld wel gaven. Live zijn ze echter een uiterst professionele groep muzikanten geleid door de gitaar-tweeling Pat Simmons en Tom Johnston. Met hun harmonieuze soul-vocalen en strakke rhythme sectie en een paar toch stevige hitsongs, blijken de Doobie Brothers in staat het publiek te laten dansen op de Hilversumse drafbaan. Alle hits kwamen zo’n beetje voorbij, zoals ‘Listen To The Music’, ‘Rockin Down The Highway’, ‘Jesus Is Just All Right With Me’ en ‘China Grove’. Om 19.30 uur stopten The Doobie Bros met hun show.

Doobie Brothers met links Jeff ‘the skunk’ Baxter

Doobie Brothers met links Jeff ‘the skunk’ Baxter

Voortijdig naar huis.

Inmiddels waren de Hell’s Angels (tijdens optreden van The Doobies spoten de Hell’s Angels blikjes bier leeg op de camera’s van de pers) naar huis gegaan. De aanwezige ordedienst had een groep Ambonezen gevraagd te helpen. Daardoor besloten de Angels dat het genoeg was en reden weg richting Bussum. Opmerkelijk is dat er buiten de poorten nog twee groepen Mobiele Eenheid paraat waren die ingezet hadden kunnen worden. Maar de verantwoordelijke contactpersoon van de Festivalorganisatie tussen politie en ordedienst was promotor Wim Bosman zelf, en die was vrijwel de gehele dag onbereikbaar voor de politie.

Ook Tineke de Nooijer besluit na het optreden van The Doobie Brothers naar huis te gaan: “Ik ga naar huis en zet wel een live-elpee op van The Allman Brothers. Dan hoor ik het tenminste”. Aan de overkant van het podium was een tribune gevestigd en dat zorgde voor veel echo. Dat, en de zwakke geluidsinstallatie (2000 watt, maar volgens velen kwam er niet meer dan 400 watt uit de boxen), zorgde er voor dat het afhing van je plek op het veld of de klanken je oren voldoende bereikten

Lange rijen

Naast het geluid en de wachttijden tussen de bands was ook de voedselvoorziening een bron van irritatie. Op het terrein waren verschillende kraampjes voor broodjes, patat, fruit en drank. Die kraampjes begonnen om 11 uur s-morgens te verkopen maar moesten er om 7 uur s-avonds al weer mee stoppen. Door een organisatorische fout was de aanvoer van voedsel gestagneerd. Bier mocht alleen in blikjes worden verkocht, maar veel festivalgangers trokken het centrum van Hilversum in om flessen frank te kopen, met als gevolg veel kapotte drankflessen op het terrein. De wachttijden voor een zakje patat liepen tegen de avond op tot 40 minuten. Ook bij de damestoiletten waren ellenlange rijen. De mannen hadden daar geen last van, die deden hun behoefte tegen de hekken aan. Toen de Allman Brothers Band op ging treden gingen de mensen vooraan bij het podium allemaal staan. Ik herinner me nog goed dat een aantal malloten van achteruit met blikjes bier ging gooien; een meisje vlak bij me kreeg zo’n vol blikje tegen haar hoofd en werd bloedend als een rund afgevoerd naar de medische hulppost.

ca.22.000 bezoekers van het Summerconcert '74 op de Hilversumse drafbaan

ca.22.000 bezoekers van het Summerconcert ’74 op de Hilversumse drafbaan

‘Heibel met Van Morrison’

Wat het publiek niet wist, was dat ook Van Morrison achter het podium gefrustreerd rond liep. Van Morrison had, met Peter Van Hooke (drums), Pete Wingfield (piano), and Jerome Rimson (bass) een maand eerder nog een album opgenomen in de Wisseloord Studios in Hilversum. Het album heette Mechanical Bliss, maar is nooit uitgebracht!! Eén nummer van dit album is zeker gespeeld op het Knebworth Festival, twee dagen na het Hilversumse muziekfestijn. Maar nu kon of wilde hij niet (meer) optreden. De problemen met Van Morrison komen -volgens de officiele lezing- door het uitlopen van de optredens, van met name de Doobie Brothers, die pas na 1800 uur klaar waren. En de Allman Brothers hadden contractueel vastgelegd dat ze minimaal 3 uur konden spelen. De deadline die avond was 11 uur, dus was er weinig ruimte meer voor Van Morrison om nog te spelen. Ik kan me vaag herinneren hem stampvoetend en kokend aan de zijkant van het podium te hebben zien staan. Maar Johan Derksen [lees ook ons interview met Derksen over zijn muzikale passie-red.] komt echter met een heel andere versie over Van Morrison: “Ik heb vreselijke heibel met hem gehad, haha. Dat was jaren geleden tijdens een éénmalig popfestival op de renbaan in Hilversum. Ik werkte voor Dagblad van het Noorden en kreeg zo’n backstage pasje. Van Morrison zat daar te wachten om met een trio op te gaan treden. Ik vroeg aan onze fotograaf [waarschijnlijk de -inmiddels overleden Peter Mazel-red.]: ‘maak even een foto van hem als je wilt’. En plotseling als een adder gebeten begon hij toch te schelden, want er mochten géén foto’s van hem gemaakt worden! Dus ik zeg tegen die fotograaf: ‘geef mij die camera eens even’, en ik nam zelf een paar foto’s van hem. Toen begon hij nóg harder te schreeuwen om zijn manager! Er kwam toen een roadmanager bij – zo’n hele grote Hells Angel kerel met een paardenstaart – en er volgde een handgemeen tussen meerdere fotografen en Van Morrison met zijn roadmanager. Morrison trok zelfs nog een overhemd van een vrouwelijke fotograaf kapot, het was gewoon een ordinaire vechtpartij. Het einde van het liedje was dat hij weigerde op te treden, hij ging mokkend in een auto zitten. Schrale (…?) troost voor Van Morrison was dat Leon Ramakers hem zowiewo zijn afgesproken gage betaalde.

1280180048_resized

Allman Brothers Band

 

Allman Bros Eindeloos betoverend

Dickey Betts- Allman Brothers Band

Dickey Betts- Allman Brothers Band

Eindelijk dan verschenen, om half negen s-avonds, de Allman Brothers op het podium. De eerste song was Wasted Words met Gregg Allman op groene Gibson. Vanaf het begin zat de band vol energy. Aan de linkerkant van het podium tussen de zij-monitors zat ‘Red Dog’ de hoofd-roadie en aan de rechterkant zaten Pat Simmons en Tom Johnston van de Doobie Brothers vol aandacht te luisteren. The Allman Brothers, die na de tragische dood begin 70-er jaren van oprichter en meester-slide gitarist Duane Allman (en een jaar later bassist Berry Oakley)  weer -op magistrale wijze- zijn opgekrabbeld onder leiding van Greg Allman en Dickey Betts. Vanaf hun legendarische live-album ‘Live at the Fillmore East’ (1971) ben ik al een groot fan van deze jamband. Maar met hun laatste nieuwe album ‘Brothers and Sisters’ uit 1973 hebben ze bewezen niet meer onder te doen voor de de oorspronkelijke bezetting van een paar jaar eerder. Ik had nooit durven dromen ze live te gaan zien. Wat ik dan nog niet weet is dat dit Hilversumse optreden het enige ooit in Nederland zal zijn. En het is ook werkelijk een legendarisch optreden. ‘Eindeloos betoverend’ roept iemand naast mij. Klassiekers als ‘Done Somebody Wrong’, ‘Stormy Monday’, ‘Midnight Rider’, een schitterende uitvoering van ‘In Memory of Elizabeth Reed’, maar ook betoverende uitvoeringen van hun laatste langspeelplaat ‘Brothers and Sisters’, zoals ‘Come and Go Blues’, ‘Jessica’ en ‘Ramblin’ Man’. Het is echt een geweldige set die ze afleveren, onbetwistbaar het hoogtepunt van dit festival die veel irritaties en frustaties als sneeuw voor de zon doen vervagen. Drie en half uur wordt er gespeeld -ondanks de deadline van 11 uur- tot zeker half twaalf. Sommige bezoekers gaan toch al eerder weg om nog de laatste trein te halen of juist te missen. Overal op het terrein worden vuurtjes gestookt die later op last van de politie allemaal stuk voor stuk moeten worden gedoofd.

Volgend jaar weer?

Het Summerconcert ‘ 74 was voor de ontwikkeling van Mojo van essentieel belang, niet omdat ze zoveel verdienden, maar omdat ze juist quitte draaiden. Leon Ramakers meld hierover in een interview: “We wisten dat het een succes zou worden. Er waren ruim 20.000 mensen. Voor mij persoonlijk was het festival een nachtmerrie, omdat ik Van Morrison moest vertellen dat hij wegens tijdgebrek niet kon optreden. De tranen stonden in zijn ogen. Hij kon niet geloven dat hij gewoon zijn gage kreeg. Hij vroeg zelfs of hij dan tenminste 20 minuten kon optreden. Sindsdien heb ik van alle organisatoren in Europa met Morrison het beste contact. Ze zijn allemaal bang voor hem, maar mij groet hij elke keer.” Wim Bosman, de mede-organisator probeerde na dit festival opnieuw vergunning aan te vragen voor een tweede editie in 1975. Maar die werd afgewezen, met name door toedoen van de VVD, omdat Hilversum anders de naam ‘Popfestivalstad’ zou krijgen. En dat zou schade toebrengen aan het mondaine imago van de omroepstad. Dan -volgend jaar- maar weer naar het vervolg van ‘Eectra Glide in Blue’?!

 

dec4bc350f9ce0ee9ab893e21fb1f9014e2ca52416e78558c75fa73aa3c5840e

 

11 Responses

  1. Rob van Schooten

    Prachtige, correcte weergave & sfeertekening van het meest memorabele concert waar ik ooit bij was. Was een jong pikkie van 21 en nadat ik mijn zelf gesmeerde boterhammen op had, schakelde ik over op de jonge jenever en de voorgerolde stickies en ging volkomen uit mijn pan bij het afsluitende concert van de Allman Brothers Band, want de rest deed mij niet zoveel, behalve een welhaast lyrische Tim Buckley. Een paar straten verderop stond mijn Puch, startte ‘m en reed ik terug naar Bilthoven waar ik toen woonde. Onvergetelijk!

    PS. Luistertip: Tedeshi Trucks Band, waarin de gereïncarneerde Duane Allman speelt in de persoon van Derek Trucks. Juist ja, de neef van ABB-drummer Butch Trucks.

    Reply
  2. chrit Schampers

    Hallo hier op dit festival ben ik ook geweest was toen dienst plichtig ligting 74-4 kromhout kazerne Utrecht, the Olmanbrothersband was voormij de topper van de dag,lk zelf kom uit Seyl en heb de dubbel LP op cd live in de filmore east en luister die nog regelmatig .

    Reply
  3. Pierre

    Mijn complimenten Arjan, je hebt een treffende sfeer tekening neergezet van een toch wel legendarisch popconcert met zo’n fantastische bezetting.
    Met mijn 17 jaar heb ik de dag in geuren en kleuren beleefd en herinneringen komen nog vaak boven drijven.
    Heerlijk in de zon gelegen en genoten van het Mahavishnu Orchestra, Doobie’s en s’avonds vd ABB.
    Mochten er nog meer z/w fotoos bestaan, dan zie ik ze (en velen met mij denk ik) graag op je boeiende site.
    Top!!

    Reply
    • George Hendriks

      The Allmans hebben midden jaren 80 nog in het concertgebouw in Den Haag opgetreden, foute plek met stoelen en foute periode met het duoLawler en Cobb als producers en Lalwer ook als synthi/keyboard speler. Cijfer 6 voor het concert. Ben fan maar niet doof. Het optreden in Hilversum was veel korter dan schrijver beweerd. Ik ben tot het einde gebleven en zelfs met de hele lange soundcheck heeft het geen 3 uur geduurd. Het optreden van Buckley heeft ruim een half uur geduurd, een groot en onderschat muzikant en te vroeg overleden net als zijn zoon Jeff. Gregg en Jaimoe komen met hun bands naar Paradiso op 24 juli 2015. Kaarten ongeveer 45 euro.

  4. Aart van Hoften

    Pracht verhaal,was erbij en wat was het warm!!Met nog een kleine aanvulling.Bij The Dooby Brothers speelde Jeff “Skunk”Baxter(Steely Dan) mee,wat was die vent goed! .en de enigste keer dat ik The Allman Brothers live heb gezien.

    Reply
    • Arjan

      Klopt helemaal Aart, zie ook de foto van Rob Hoes: in het onderschrift staat hij vermeld.

  5. Peter

    Wat een geweldig leuk verhaal ! Ik heb het, als ‘iets oudere jongere’, met heel veel plezier en aandacht gelezen. De mooie foto’s maken het natuurlijk helemaal af.

    Reply
  6. Frank

    Geweldig Ar. Als Mojo zo goede banden heeft met van morrison dan verwachten we hem op bospop 2015.

    Reply
    • Aart van Hoften

      Doe dat maar niet, Van op BosPop.Van op festivals is nooit zo,n succes.Paar jaar geleden op het Peer BLuesfestival moesten tijden zijn optreden al de bars dicht.dat werd niet gepikt natuurlijk,publiek in opstand.Van Morrison hoort in Carre,Tivoli/vredeburg,komt hij het beste tot zijn recht.(als hij zin heeft)

  7. Giel

    Nou, dan wil ik ook wel effentjes trots zijn op een TBA? collega.
    Na jaren van uitpluizen en archiveren heeft ‘ie 40 jaar later toch maar mooi de eindjes aan elkaar weten te knopen. Met dit prachtige en onthullende artikel als resultaat.

    Chapeau Arjan!

    Wie dit leest weet en zal begrijpen hoe en waarom liefde voor muziek ontstaat. Blij er deel van uit te maken en een paar kleine ontknopinkjes mee gemaakt te hebben.

    No ‘wasted words’ at all!

    Reply

Geef hier uw commentaar